BORGARLEIKHÚSIÐ 2019-2021

Dirfska - Mennska - Samtal

Hlutverk

  • Listrænt hlutverk okkar er að hreyfa við ólíkum hópum samfélagsins með því að spyrja spurninga, gagnrýna, vekja gleði og segja hið ósagða.
  • Listrænt hlutverk okkar er að hlusta og gera tilraunir sem vekja til umhugsunar.
  • Listrænt hlutverk okkar er að vekja umræðu, opna huga fólks og efla vitsmuni þess með því að rannsaka mannlegt eðli og spegla samfélagið.

Framtíðarsýn

Borgarleikhúsið er lifandi, opinn og skemmtilegur samverustaður sem er í nánum tengslum við umhverfi sitt.

Við eigum í einlægu samtali „hér og nú“ við ólíka hópa samfélagsins, erum fjölþjóðleg, djörf og nýjungagjörn.

Við endurspeglum tíðarandann með leikhúsi fyrir áhorfendur af ólíkum uppruna, á öllum aldri með nýsköpun, tilraunum og sviðslistaviðburðum.

Við bjóðum upp á afgerandi sýningar og styðjumst við fjölbreyttar vinnuaðferðir.

Við þorum að segja sögur og takast í sameiningu á við þær fjölbreyttu áskoranir sem á vegi okkar verða.

Stefna Borgarleikhússins

Hver erum við? Hvert stefnum við?

Leiklist í Borgarleikhúsinu hófst þegar Leikfélag Reykjavíkur var stofnað árið 1897. Það á sér langa sögu og þar er að finna dýrmæta reynslu og mikla hæfileika.

Borgarleikhúsið er nýjasta leikhúsbygging landsins með þremur fullkomnum sýningarsölum, búnum nýjasta tækjabúnaði.

1. Áhrifamiklar sýningar í hæsta gæðaflokki

Hlutverk Borgarleikhússins er að vekja áhuga á framúrskarandi leiklist með sýningum sem snerta áhorfendur og vekja tilfinningar þeirra og vit. Við leggjum áherslu á áræðni, sköpunargleði og vönduð vinnubrögð, og forðumst endurtekningu.

2. Fjölbreytt verkefnaval – breiður hópur áhorfenda

Borgarleikhúsið vill laða til sín breiðan hóp fólks með verkefnavali sem höfðar bæði til alls almennings og áhugafólks um leikhús. Takmarkið er að vekja spurningar, skemmta, ögra, fræða og koma á óvart. Unnið er markvisst að því að endurnýja og stækka áhorfendahópinn m.a. með öflugu fræðslustarfi.

3. Íslensk leikritun – markviss stefna til framtíðar

Í Borgarleikhúsinu er lögð sérstök áhersla á höfundastarf, þróun handrita frá fyrstu hugmynd til fullbúinna verka og leitast er við að hvetja og styðja íslensk leikskáld á öllum aldri. Við viljum gera innlenda leikritun framúrskarandi og samkeppnishæfa við það besta í erlendri samtímaleikritun. Þá stefnum við að útgáfu íslenskra leikrita, þýðinga á þeim og kynningu erlendis.

4. Sterk framtíðarsýn - heilsteypt yfirsýn

Í Borgarleikhúsinu eru gerðar langtímaáætlanir. Við leggjum þó áherslu á sveigjanleika í öllu skipulagi til að bregðast við breyttum aðstæðum hverju sinni enda einkennist starfsemin af snerpu.

5. Borgarleikhúsið hefur yfir að ráða einvala liði starfsfólks

Við Borgarleikhúsið starfa framúrskarandi listamenn og fagfólk, erlent og innlent. Starfsfólk Borgarleikhússins er mesti auður þess og þar er lögð áhersla á að hver og einn megi blómstra á sínu sviði, vaxa að þekkingu frá ári til árs, þroskast og eflast í starfi. Metnaður og gleði þeirra sem gera vel er sameiginlegur drifkraftur starfsfólksins í Borgarleikhúsinu.

6. Iðandi samkomustaður í hjarta borgarinnar

Borgarleikhúsinu er ætlað að vera lifandi hús sem fólk fýsir að heimsækja, hvort sem það sækir sýningar, aðra listviðburði, eða langar til að setjast niður yfir kaffibolla eða vínglasi til að spjalla. Við leggjum áherslu á að anddyri hússins sé aðlaðandi og eftirsóknarverður samverustaður fyrir gesti okkar og starfsfólk og að öllum líði vel í vistarverum hússins.

7. Ábyrgur rekstur

Hallalaus rekstur og öguð fjármálstjórn er forsenda leiklistar í Borgarleikhúsinu. Við gerum ítarlegar og raunhæfar rekstraráætlanir og leggjum áherslu á virkt kostnaðareftirlit. Fjölbreytt verkefnaval og fjöldi gesta gerir okkur kleift að taka oftar en ekki áhættu sem er í senn djörf og spennandi og nærir stolt okkar.

8. Í Borgarleikhúsinu ríkir jafnrétti

Borgarleikhúsið fer ekki í manngreinarálit og gerir ekki mun á stöðu og virðingu kvenna og karla sem þar starfa. Unnið er markvisst gegn viðhorfum sem hvetja til misréttis. Þess er sérstaklega gætt að allar þær leiðir sem miða að jafnri stöðu kynjanna séu virkur þáttur í starfsmannastefnu Borgarleikhússins.

9. Borgarleikhúsið er virkur þátttakandi í lífi Íslendinga

Borgarleikhúsið gegnir mikilvægu hlutverki sem ein helsta menningarstofnun landsins. Starfsfólk þess vill eiga lifandi samtal við áhorfendur sína og samfélag, varpa ljósi á atburði líðandi stundar, rýna í samtímann og spyrja mikilvægra spurninga.

10. Borgarleikhúsið leitast stöðugt við að bæta sig

Borgarleikhúsið lítur til þess besta sem gerist í leikhúsum heimsins og kappkostar stöðugt að bæta starf sitt á öllum sviðum. Þar á sér stað sífelld endurskoðun hvað varðar vinnuferli, form, aðferðir og inntak leiklistarinnar og leitast er við að skapa Borgarleikhúsinu sess sem eitt framsæknasta og vandaðasta leikhús álfunnar.

Jafnréttis- og fjölskyldustefna Borgarleikhússins

Í Borgarleikhúsinu ríkir jafnrétti. Staða og virðing karla og kvenna sem starfa innan þess er jöfn. Unnið er markvisst gegn viðhorfum sem leiða til aðstöðumunar starfsfólks. Þess er sérstaklega gætt að allar þær leiðir sem miða að jafnri stöðu kynjanna séu virkur þáttur í starfsmannastefnu Borgarleikhússins.

Borgarleikhúsið leggur áherslu á:

  • að virða til jafns þá auðlegð sem felst í menntun, reynslu, hæfileikum og viðhorfum starfsfólksins.
  • að greiða jöfn laun fyrir jafn verðmæt störf.
  • að allt starfsfólk hafi sömu tækifæri til starfsþróunar, náms og fræðslu.
  • að vera vinnustaður þar sem karlar og konur eiga jafna möguleika til allra starfa. 
  • að jafna hlutfall kynja meðal starfsfólks og að ákveðin störf flokkist ekki sem sérstök karla- eða kvennastörf.

Konum jafnt sem körlum er starfa hjá Borgarleikhúsinu skulu greidd jöfn laun og njóta sömu kjara fyrir jafn verðmæt og sambærileg störf. Einnig skal starfsfólk njóta sömu kjara hvað varðar lífeyris-, orlofs- og veikindarétt og hvers konar önnur starfskjör eða réttindi sem metin verða til fjár (þóknanir, beinar og óbeinar, hvort heldur er með hlunnindagreiðslum eða öðrum hætti). Starfsfólki skal ávallt heimilt að skýra frá launakjörum sínum ef það kýs svo.

Tryggt verði að allt starfsfólk njóti sömu möguleika til endurmenntunar, starfsþjálfunar og til þátttöku í námskeiðum er haldin eru til að auka hæfni í starfi eða til undirbúnings öðrum störfum.

Starf sem laust er til umsóknar skal standa opið jafnt konum sem körlum og auglýsa skal ókyngreint og þess gætt að hafa bæði kynin í huga við gerð þeirra.

Jafnréttissjónarmið eru metin til jafns við önnur mikilvæg sjónarmið sem ráða við stöðuveitingar. Stefnt er ákveðið að því að halda sem jöfnustu hlutfalli kynja í hinum ýmsu starfsdeildum, nefndum og ráðum Borgarleikhússins.

Allt starfsfólk á rétt á því að komið sé fram við þá af virðingu og sanngirni. Borgarleikhúsið líður hvorki einelti, fordóma (varðandi kyn, trú, þjóðerni eða litarhátt), kynbundna eða kynferðislega áreitni né nokkurt annað ofbeldi. (Ósanngjörn og/eða móðgandi kynferðisleg hegðun í óþökk þess er fyrir henni verður hefur áhrif á sjálfsvirðingu. Hún getur verið líkamleg, orðbundin eða táknræn.)

Fjölskyldustefna Borgarleikhússins er hluti jafnréttisstefnu þar sem kynjajafnrétti er grundvallaratriði þess að fyrirtæki geti státað sig af að vera fjölskylduvænt.

Fólki sé gert mögulegt - að sinna veikum börnum.

  • að koma með börn með sér til vinnu ef nauðsyn krefur.
  • að ákveðinn sveigjanleiki sé hafður við lýði í þeim störfum þar sem þess er kostur.
  • að hafa í huga mikilvægi þess að hvetja bæði konur og karla til að taka fæðingarorlof.

Leitast skal við - að gera starfsfólki kleift að samræma starfsskyldur og skyldur gagnvart fjölskyldu með sveigjanlegum vinnutíma, hlutastarfi eða annarri vinnuhagræðingu eftir því sem við verður komið.

- að mæta þörfum starfsfólks í neyðartilvikum vegna veikinda eða annarra tímabundinna aðstæðna innan fjölskyldu svo sem vegna alvarlegra veikinda eða fráfalls maka, foreldra, systkina eða annarra nákominna.

Skipað skal jafnréttisráð Borgarleikhússins sem hefur sér til fulltingis ráðgjafa með sérfræðiþekkingu á jafnréttismálum. Starfsfólk getur leitað til jafnréttisráðs með mál er varða hvers kyns áreitni eða misrétti. Jafnréttisráð hefur eftirlit með jafnréttismálum leikhússins og sendir Jafnréttisstofu árlega greinargerð um jafnréttisstarf Borgarleikhússins.

Starfsmannastefna

Markmið Borgarleikhúss er að ráða afburðastarfsfólk á öllum sviðum, efla það og styðja í starfi. Þannig verður það færara til að takast á við þær kröfur sem gerðar eru til þess í starfi.

Eitt helsta stefnumið leikhússins er að metnaður og gleði yfir því að gera vel sé sameiginlegur drifkraftur starfsfólks. Á þeim forsendum nálgist allt starfsfólk starf sitt.

Borgarleikhúsið leggur því ríka áherslu á starfsánægju, gott starfsumhverfi og aðbúnað auk þess að trúnaður og traust ríki í samskiptum starfsfólks. Borgarleikhúsið leggur jafnframt mikla áherslu á að starfsfólk veiti framúrskarandi þjónustu á öllum sviðum sem beri með sér gæði og ánægjulegt viðmót.

Mannauðsstefna

Samtal og samskipti

Borgarleikhúsið leggur áherslu á að starfsfólk komi fram hvert við annað af virðingu og kærleika með hreinskiptum og uppbyggilegum samskiptum. Stjórnendur og starfsfólk leggja sig fram um að efla hvort annað með heiðarlegu og sanngjörnu samtali.

Liðsheild og vinnumhverfi

Borgarleikhúsið er opinn, lifandi og skemmtilegur samverustaður þar sem starfsfólk fær tækifæri til að líða vel í starfi. Í leikhúsinu er samheldni grunnurinn að jákvæðum starfsanda. Rík áhersla er lögð á jöfnuð og stéttlaust vinnusamfélag þar sem einelti og áreitni eru ekki liðin.

Fjölbreytileiki og jafnrétti

Borgarleikhúsið ætlar að vera til fyrirmyndar í jafnréttismálum þar sem ólíkir einstaklingar af ólíkum uppruna fá tækifæri til að vera þeir sjálfir. Jafnræðis og hlutleysis er gætt í ráðningarferlinu og lögð er áhersla á að starfsfólk fái góðar móttökur við upphaf starfs. Leikhúsið tryggir jafnan rétt fólks til launa og tækifæra og mismunar engum á grundvelli kynferðis, kynþáttar, trúar, kynhneigðar, fötlunar, stjórnmálaskoðana eða annarra ómálefnalegra þátta.

Verkefni og tækifæri

Borgarleikhúsið er vinnustaður þar sem sköpunarkraftur ræður ríkjum og tekist er á við ný og ögrandi verkefni á hverju leikári. Leikhúsið og starfsfólk þess ætlar að skapa eftirstóttasta vinnustað leikhúsfólks hérlendis þar sem starfsfólki gefst tækifæri til að sýna frumkvæði og takast á við fjölbreyttar áskoranir í fyrsta flokks umhverfi

Starfsmannaheill

Trúnaðarmenn

Starfsfólk velur sér trúnaðarmann að hausti. Verkefni hans er að miðla upplýsingum og ábendingum til yfirmanna leikhússins með það að markmiði að gera úrbætur. Trúnaðarmaður er talsmaður alls starfsfólks gagnvart leikhúsinu og markmið hans er að starfsandi sé sem bestur og samskipti eins góð og mögulegt er. Trúnaðarmaður Rafiðnaðarsambands Íslands er Elma Bjarney Guðmundsdóttir og trúnaðarmaður VR er Magðalena Syf Lýðsdóttir.

Leikarar kjósa formann 2. deildar FÍL en hann skal vera tengiliður leikara við Félag íslenskra leikara. Einnig sér hann um samskipti sem snúa að samningamálum FÍL við stjórnendur. Leikarar kjósa trúnaðarmann hverrar leiksýningar.

Samskipti á vinnustað

Allt starfsfólk Borgarleikhússins hafi eftirfarandi að leiðarljósi í samskiptum við samstarfsfólk, gesti, og aðra hagsmunaaðila leikhússins:

  • Við sýnum hvert öðru nærgætni, virðingu og erum heiðarleg.

  • Við erum stundvís og tillitssöm.

  • Við hrósum hvert öðru og hvetjum, tölum saman og leysum málin strax.

  • Við baktölum aldrei aðra en komum skilaboðum á framfæri beint við viðkomandi aðila ef þörf er á.

  • Við viðurkennum eigin mistök og virðum hugmyndir annarra.

  • Við tökum vel á móti nýju starfsfólki.

  • Við erum vakandi fyrir því að einelti og kynferðisleg áreitni fái aldrei að viðgangast á vinnustaðnum okkar. Það er sameiginleg ábyrgð okkar allra að koma í veg fyrir einelti. Við leggjum samstarfsfólk okkar ekki í einelti né sýnum því aðra ótilhlýðilega háttsemi.

Einelti á vinnustað og kynferðisleg áreitni

Í samræmi við stefnumið Borgarleikhússins um starfsánægju, gott starfsumhverfi og aðbúnað og trúnað og traust í samskiptum starfsfólks er ávallt tekið á því ef grunur vaknar um einelti og eða kynferðislega áreitni á vinnustaðnum, samkvæmt áætlun um meðferð eineltismála. (Sjá neðar)

Ef starfsmaður telur sig hafa orðið fyrir einelti og eða kynferðislegri áreitni ber honum þegar í stað að tilkynna yfirmanni, framkvæmdastjóra eða leikhússtjóra um það. Starfsmaður getur leitað aðstoðar trúnaðarmanns við að koma slíkri tilkynningu á framfæri.

Starfsfólk er hvatt til að láta yfirmann, framkvæmdastjóra eða leikhússtjóra þegar í stað vita ef minnsti grunur vaknar um að einelti eða kynferðisleg áreitni eigi sér stað í leikhúsinu.

Í reglugerð um aðgerðir gegn einelti á vinnustað er einelti skilgreint á eftirfarandi hátt:

  • Ámælisverð eða síendurtekin ótilhlýðileg háttsemi, þ.e. athöfn eða hegðun sem er til þess fallin að niðurlægja, gera lítið úr, móðga, særa, mismuna eða ógna og valda vanlíðan hjá þeim sem hún beinist að.

  • Kynferðisleg áreitni og annað ofbeldi, andlegt eða líkamlegt fellur hér undir.

Ekki er hér átt við skoðanaágreining eða hagsmunaárekstur sem kann að rísa á vinnustað milli stjórnanda og starfsmanns eða tveggja eða fleiri starfsmanna enda leiði slíkur skoðanaágreiningur eða hagsmunaárekstur ekki til þeirrar háttsemi sem lýst er hér að framan.

Borgarleikhúsið gerir aðgerðaáætlun varðandi forvarnir gegn einelti á vinnustað, sem gildir til tveggja ára hverju sinni.

Viðbragðsáætlun Borgarleikhússins vegna áreitni eða eineltis á vinnustað.

Stefna þessi og viðbragðsáætlun er sett á grundvelli 38. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum, og reglugerðar nr. 1009/2015 um aðgerðir gegn einelti, kynferðislegri áreitni, kynbundinni áreitni og ofbeldi á vinnustöðum.

Einelti og áreitni geta haft alvarlegar afleiðingar fyrir þolendur þess og er lögð rík áhersla á að starfsfólk Borgarleikhússins sé ávallt vakandi fyrir því að einelti eða áreitni fái aldrei að viðgangast á vinnustaðnum. Einelti, kynferðisleg áreitni, kynbundin áreitni og ofbeldi, verður undir engum kringumstæðum umborin. Meðvirkni starfsmanna í slíkum tilvikum er jafnframt fordæmd og ber að tilkynna slíka háttsemi ef minnsti grunur vaknar um einelti eða kynferðislega áreitni.

  1. Skilgreiningar

Skilgreiningar á einelti, kynferðislegri áreitni, kynbundinni áreitni og ofbeldi á vinnustöðum er að finna í 3. gr. reglugerðar nr. 1009/2015:

Einelti er síendurtekin hegðun sem almennt er til þess fallin að valda vanlíðan hjá þeim sem fyrir henni verður, svo sem að gera lítið úr, móðga, særa eða ógna viðkomandi eða að valda honum ótta. Skoðanaágreiningur eða ágreiningur vegna ólíkra hagsmuna fellur ekki hér undir.

Kynbundin áreitni er hegðun sem tengist kyni þess sem fyrir henni verður, er í óþökk viðkomandi og hefur þann tilgang eða þau áhrif að misbjóða virðingu viðkomandi og skapa aðstæður sem eru ógnandi, fjandsamlegar, niðurlægjandi, auðmýkjandi eða móðgandi fyrir viðkomandi.

Kynferðisleg áreitni er hvers kyns kynferðisleg hegðun sem er í óþökk þess sem fyrir henni verður og hefur þann tilgang eða þau áhrif að misbjóða virðingu viðkomandi, einkum þegar hegðunin leiðir til ógnandi, fjandsamlegra, niðurlægjandi, auðmýkjandi eða móðg­andi aðstæðna. Hegðunin getur verið orðbundin, táknræn og/eða líkamleg.

Ofbeldi er hvers kyns hegðun sem leiðir til, eða gæti leitt til, líkamlegs eða sálræns skaða eða þjáninga þess sem fyrir henni verður, einnig hótun um slíkt, þvingun eða handa­hófs­kennda sviptingu frelsis.

  1. Kvartanir og viðbrögð

Starfsmaður sem telur sig upplifa einelti eða áreitni af einhverju tagi, eða hafa rökstuddan grun um slíka háttsemi skal tilkynna málið við fyrsta tækifæri.

Hægt er að tilkynna málið til næsta yfirmanns, mannauðsstjóra eða trúnaðarmanns. Tilkynningin má vera munnleg eða skrifleg og um hana er gætt fyllsta trúnaðar. Áhersla er lögð á að þolandi njóti stuðnings og upplifi sig öruggan við meðferð málsins.

Allar kvartanir vegna eineltis, kynferðislegra eða kynbundinnar áreitni verða teknar alvarlega og rannsakaðar um leið og þær berast. Skal um leið meta þörf fyrir faglegan stuðning.

Til þess að auðvelda vinnslu er áhersla lögð á að skrá niður upplýsingar og geyma öll gögn er málið varðar. Um er að ræða trúnaðargögn sem eru ekki aðgengileg öðrum en þeim sem koma að könnun málsins.

  1. Málsmeðferð

Fyrstu viðbrögð eru ætíð að meta þörf fyrir utanaðkomandi aðstoð og stuðning áður en ákvörðun er tekin um næstu skref. Öllum hlutaðeigandi ber að virða trúnað og ræða málið eingöngu við þá sem hafa með það að gera. Sérstakt tillit skal tekið til óska um nafnleynd í sérstaklega viðkvæmum málum og skal utanaðkomandi fagaðili þá koma að vinnslu málsins á fyrstu stigum.

Málsmeðferð getur annarsvegar verið í formi óformlegra aðgerða og hins vegar formlegra aðgerða:

Óformleg málsmeðferð er framkvæmd með þeim hætti að leitað er upplýsinga hjá þolanda og geranda í sitthvoru lagi og í kjölfarið rætt við annað starfsfólk ef þurfa þykir. Aðrir en þeir sem málið varðar innan vinnustaðarins eru ekki upplýstir um málið.

Formleg málsmeðferð felur í sér hlutlausa athugun á málsatvikum. Rætt er við þá sem upplýsingar geta veitt um málið. Aflað er upplýsinga um tímasetningar, atvik og reynt eftir fremsta megni að fá fram gögn þegar við á. Leitast er við að finna lausn í samræmi við alvarleika málsins og þolanda er boðinn stuðningur fagaðila. Ef aðstæður eru margslungnar skal kalla til utanaðkomandi sérfræðiaðstoðar.

  1. Eftirfylgni og viðbrögð

Öllum málum er fylgt eftir með því að kanna líðan og stöðu bæði geranda og þolanda. Veita viðeigandi stuðning og hjálp ásamt því að meta árangur aðgerða.

Allt starfsfólk á að þekkja og virða stefnu þessa og vera meðvitað um hegðun sína og stuðla að því að unnið sé í anda samstarfs þannig að starfsfólk upplifi virðingu í samskiptum. Mikilvægt er að allt starfsfólk sé vakandi fyrir einelti og hvers kyns áreitni á vinnustaðnum.

Atvinnurekandi ber ábyrgð á því að stefnu þessari og áætlun sé framfylgt og kynnt öllum starfsmönnum. Mikilvægt er að stjórnendur sýni gott fordæmi og stuðli að góðum starfsanda. Þá ber atvinnurekandi ábyrgð á því að tekið sé á öllum þeim vandamálum sem upp koma og að viðbrögðin séu markviss.

Starfsfólk er hvatt til að koma með ábendingar og tillögur varðandi áætlun þessa sem verður metin og endurskoðuð eftir föngum.